Noticias

   
 

 

Esta página se actualiza periodicamente con las noticias relacionadas con el Certame Literario de Piñor.

Te recomendamos que visites esta sección si quieres estar puntualmente informado.

 
Presentación Presentacion
Escuela de Música
Banda de Música
Charanga dos Escachapeitos
Majorettes de Ourense
Corales
Rondallas
Bandas y Grupos De Gaitas
Otros Grupos
Noticias
Galería de Fotos
Consultar actuaciones
Descargas
Enlaces
 
O PAI DE AQUEL RAPAZ
certame

O PAI DE AQUEL RAPAZ 

(1º premio. Categoría A. Maiores de 18 anos. Ano 2006) 

Ós que viviron a súa infancia naquela España do carallo,
Rañicas, famenta e miserable, imposible de olvidar.

Era a feira do quince na Ziralla. E como sempre que había feira os nenos non tiñamos escola pola tarde e pola mañá, saiamos dúas horas antes. Daquela as feiras eran festas ás que ía todo o mundo, mozos e vellos. Ían os rapaces. Por ir ata ían as vacas, os porcos e os cabalos. E o tío Nemesio, con sete caixas de quincalla ó lombo e outras tantas de facas e coitelos. Ían as polbeiras, os zapateiros, os tratantes e os ociosos. Había música e baile. Nas feiras da Ziralla uns mercaban fantasías e outros vendían ilusións. E en cada feira sempre estaba o mesmo home de barba branca que ofrecía en venda queixos e xamóns. E o que daba de balde a proba dun anaco de chourizo nun posto de moito adobío a carón da estrada principal. E tamén aquel que pedía esmola diante da igrexa de San Benito. Todo o que había que ver estaba nas feiras, o maior escaparate da infancia nunha vila. As feiras eran todo e quen non ía a elas, levábano, coma o can do Andelecio, que paseaba co seu amo entre a xente atado dunha corda, sen que ninguén puidese adiviñar con certeza se era o can o que sacaba de paseo ó amo ou o amo quen levaba a ver mundo ó animal.

O día do que falo marchei á escola moi contento. E saín feliz, que é no que consiste a felicidade. Na hora do recreo viñera un fotógrafo de Ourense para inmortalizar a miña inocencia nun retrato en branco e negro, cousa que por si xa era suficiente para celebrar unha festa. Pero é que ademais, o do fotógrafo viña porque me deran un premio por un contiño de nada que mandara a concurso á cidade das Burgas. ¡Aí vai!, agora decátome que o día que escribín aquela historia foi o do meu nacemento como escritor. ¿Escritor?, ¡bah!, queda bonito pero, non, só son un contador de historias... mentres me quede fantasía.

Un día de feira, un retrato, un premio, dous goles no partido do recreo e as virtudes teologais do Caudillo sabidas ó pé da letra. E por riba chega o Migueliño e préstame dous tebeos para a fin de semana. Tan contento estaba que o mestre, don Camilo Sarmelle, facendo unha inusual excepción, deume licencia para ir á casa antes da hora e contarllo todo á miña nai. E para darlle un bico á miña irmá, Elisa, que había dez meses que nacera e non había entender nada. Ou si, que a miña nai sempre dixo que eu a ese tempo xa puña atención ás campanadas das igrexas todas da vila e escoitaba os rosarios da avoa Pura. Na Ziralla hai cinco igrexas e un convento, é certo, e tamén que a avoa rezaba tres rosarios ó día, pero no resto, un chisco esaxerada si que era a miña nai.

Marchei a todo correr a darlle un abrazo, cos galochos novos que aínda me mancaban nos pés. E alá ían, canda min, pegadiños á Enciclopedia Álvarez, os tebeos de Migueliño. O Botones Sacarino, Pepe Gotera e Otilio, Carpanta, Mortadelo e Filemón, Zipi e Zape, Don Pío, Doña Urraca... Naquela España estes personaxes formaban parte da vida dos nenos, eles e outros, coma os Señores de Alcorcón e o folgazán de Pepón. Un mundo enteiro, unha familia onde non podían faltar os encantadores veciños da 13 Rue do Percebe, auténtica metáfora da España franquista. Supervivencia, imaxinación, contos do froiteiro que roubaba no peso ós clientes, o xastre que enganaba nas medidas, a señora da pensión alugando máis camas das que tiña, o sablista fuxindo da lexión de acredores, os nenos, o caco inútil... E o mellor de todo: o ascensor que nunca funcionaba. Insuperable quintaesencia dun país avarento, esfameado, ruín e dictador, lecturas con pasaporte a Rinconete y Cortadillo, El Lazarillo... Na distancia, outra España igual á dos personaxes dos tebeos, individuos todos sen documento nacional de identidade, pero imposibles de olvidar. Coma o premio de aquel día.

E a miña nai, que era unha santa, foi e deume un peso, ¡un peso! Daquela, o meu tío Jensarico, que era xornalista na Coruña, cobraba catrocentas pesetas mensuais. Non é de tolos pensar que con cinco, e algo máis que me desen os avós, case me chegaba para mercar un becerro, un cuxo, un xato, un vitelo... ou aquel burriño branco do señor Manuel dos Casares, que tanta estima lle tiña. ¡Que sei eu!, que o gastei todo en larpeiradas na feira, que é no que sempre gastabamos os cartos os cativos.

Convidei ó Migueliño, ó Suso da Santana, ó Ferreiro, ó Bolis... E aínda me quedou algo para mercarlle unha boneca á miña irmá, Elisa. ¡Vaia día de festa! Case redondo, pero redondo só era o sol e ás veces, a lúa. Naqueles anos de miseria os días de festa estaban feitos a tempo parcial.

-Migueliño, pola tarde non podo xogar contigo. Dixo a miña nai que teño que ir ó souto de Toubes a xuntar folla e apañar nas castañas. Se me deixas os tebeos ata o luns...

-¡Deixo ho, non vou deixar! E se queres vou canda ti ó souto. Entre os dous...

-Eu tamén vou -dixo o da Santana.

-E eu -afirmou o Bolis-. Se é que non me mandan ir ó monte coas vacas.

-Eu iría de boa gana, xa o sabedes, pero teño que marchar co meu pai a buscar ferro a Vilaboa -lamentouse o Ferreiro mentres rillaba unha rosca.

-Contai comigo -dixo outro que acababa de chegar.

-¡Ai ho! Se imos todos imos coller, polo menos, tres carros de folla -dixen eu.

-E dous sacos de castañas -engadiu o Ramiriño da Portela, que fora o último en chegar.

-E podemos facer un magosto o domingo -concluíu o Migueliño.

-¡Si! -dixemos todos a un tempo.

-Veña, imos á do Chiviña a gastar a última peseta en churruscos.

Alá marchamos, moi contentos e dando brincos pola feira adiante coma se fósemos cabritos de tres meses, rindo e cantando a última canción que nos aprendera don Camilo na escola, La Balada de Juan Juancucho. Empezaba así: Bajando de las montañas / venía Juan Juancucho / un niño de nueve años / valiente y fortachón...

Non sei se daquela eramos valentes, sei que máis ben eramos todos esmirrados e algo tiñosos e que tiñamos arredor dos anos de Juan Juancucho na canción. Eu acababa de cumprir os dez; o Suso tiña once; o Migueliño, nove; dez o Ramiro; nove o Trécolas; o Urbano, que vivía nas Casas Baratas e era bo amigo, oito. Os outros non puideran vir.

Quedamos na praciña da Caixa de Aforros, ás tres. O que máis tardou non se retrasou nin cinco minutos, que estas cousas da puntualidade tamén as ensinaban na escola. Baixamos a costa da Acearrica, cruzamos a ponte do Arnoia e alá fomos, felices cara o souto de Toubes.

Era pola castiñeira, tempo outonizo de choivas e días escuros. Nas primeiras horas da mañá arroiara, despois o día quedou de nubes e por veces, tamén se deixaba ver, timidamente, a tan apreciada moeda do sol. Así chegamos, cunhas raiolas de solciño formigueiro indo e vindo, coma se o astro rei xogase ó escondite con calquera que o estivese a mirar.

O souto era pecho e sombrío, grande, co chan cuberto de herba e centos de castañas e ourizos regañados, caídos, tirados entre a folla polo pasto adiante. Había moita frescura e un certo encanto a silencio encalmado. Empezamos por apañar nas castañas que estaban fóra dos ourizos. Un veciño pasou polo camiño que vai detrás do Penedo Grande. Ía para a aldea de Roiriz, co sacho ó lombo e o pito na boca.

-¡Ai nenos! ¿Seica hai boa colleita este ano?

- Imos indo, imos indo.

- Pois ide, ide de présa que a noite logo chega.

A noite. Dicir noite e dicir medo era falar da mesma cousa, a mesma palabra. Había dous días que un labrego de Penamá aparecera medio comido polos lobos. E menos dunha semana que unha costureira que andaba a ganar o pan pola vila fora atacada por un animal descoñecido, mestura de home e de lobo. A sona do licántropo era tan grande como a do Home do saco. Pasaba de Xinzo e máis alá de Maceda, chegaba a Celanova e perdíase moito máis lonxe de Ourense. O medo corría en nós como a auga polos camiños.

-Oes, Cibrán, ¿e de que é o conto ese que escribiches? -preguntou o Ramiriño.

-¡Bah!, é un contiño sen importancia. Cousas miñas.

-Se non tivese categoría non che habían dar un premio. Conta ho, conta, que así cando no lo dea a ler don Camilo xa sabemos de que vai a historia.

Insistiron. E por iso, e porque eran os meus amigos, empecei a falarlles daquel primeiro conto que escribín, hai agora, polo menos, trinta anos.

-É un conto de medo. Titúlase...

-¿De medo? A min gústanme eses contos, son os meus favoritos -interrompeu o Migueliño cos ollos moi abertos.

-Cala o pico, Miguel, e deixa que conte o conto -replicou con cara seria o rapaz das Casas Baratas-. Veña, Cibrán, dalle ó tarabelo.

-Titúlase El fantasma del palacio de Garaña. É a historia de catro nenos que se xuntan unha noitiña para descubrir se é certo que no pazo da súa vila vive unha pantasma. Nada máis entrar na casona, nunha especie de adega chea de ósos e calaveiras humanas, descobren máis dunha ducia de untos colgados dun lareiro. Son uns untos moi raros que en case nada se parecen ós dos porcos. Non teñen tanta graxa, son pouco aceitosos e máis pequenos, e non teñen a forma redonda da dos cochos...

-Serán untos de galiña -interrompeu o meu relato outra vez o Migueliño.

-Ou androllas -dubidou rindo o fillo da Santana.

-Pode ser unto francés -dixo o Urbano, non sei se en serio ou en broma.

Estiveron un anaco discutindo e dicindo outra clase de untos que agora non lembro. Nesa porfía, unha castaña caeulle a Migueliño na cabeza e todos escachamos coa risa. Despois continuei coa historia da pantasma. Os meus amigos quedaron pampos.

-Eran untos de nenos, de nenos coma nos. E cando os quixeron coller para marchar con eles e ensinárllelos ós seus amigos, sentiron unha tose moi forte e un golpe aínda máis duro de portas movidas polo vento. E viron acercarse unha sombra cun vulto nas costas, unha escuridade tan negra e longa coma unha semana enteira de fame. Pecháronse as portas e as fiestras, acendeuse unha luz e un alustro iluminou todo o pazo. E os nenos viron, por fin, á pantasma. ¿A que non sabedes quen era?

O Ramiriño, aplicando a lóxica, dixo que tiña que ser un home agachado debaixo dunha saba. O Urbano falou de algo parecido, que as pantasmas non existen, e que o protagonista do relato debería ser o propietario do pazo ou algún bromista, porque, a fin de contas, todo era un conto. O Suso entendeu que, de ser así, a cousa non tería gracia, pero non acertou a dar ningunha outra solución. O Trécolas calou, porque no tiña por costume pensar máis dun anaco de nada. E o Migueliño, sempre el moi reflexivo nas súas opinións, pensou que a pantasma ben puidese ser O home do saco, ó que el sempre lle chamou doutra maneira, ou Sacamanteigas ou Home do unto, que todo ben sendo o mesmo conto. Así estiveron, uns por aquí e outros por alá, que se tumba que se taramba, que se roscóns e que se empanadas. Discutiron tanto que non me deixaron rematar o conto. Un contiño polo que, era evidente, andaban os medos da infancia ás cousas descoñecidas. Podía ser un monstro, un tolo calquera, a morte disfrazada ou un tipo cun saco ó lombo, si, o famoso Home do saco co que nos asustaban os nosos pais cada día, un individuo que andaba por calquera sitio pero que nunca ninguén chegou a ver.

-¿Ti viches algunha vez ó Home do saco?- preguntoulle o Urbano ó Ramiriño.

-Eu non. Pero di o meu pai que é moi alto e moreno, e que ten os dentes revirados...

-E os ollos relucentes coma brasas, coma os dos lobos na noite. E di o meu avó que ten uns brazos tan longos que chegan a catro metros de onde está -rematou a explicación o fillo máis vello da Santana.

-Si. E non sei se o sabedes, pero hai dous días que estivo a piques de marchar cos irmáns Sotelo, os de Vilar de Flores, que van na clase de don Narciso. Contárono eles mesmos onte á tarde -afirmou o rapaz das Casas Baratas.

-Se cadra vén por nós -dubidou o Migueliño.

-Peor será se vén o lobishome –sentenciou o Trécolas antes de preguntar que hora era.

-Pois se vén, que veña, ¡que veñan os dous xuntos e collidos da man! Son capaz de tratalos de ti e dicirlles catro cousas á cara -dixen eu, moi afoutado na ocasión, pero seguramente con máis pillería ca atrevemento, para que os outros non me deixasen só na tarefa de apañar nas castañas.

-¡Ostras, Cibrán, vaia peito lle votas! –dixo o Urbano envexando as miñas palabras.

O sol seguía a xogar a esconderse detrás das nubes e o vento, cada vez máis forte, non paraba de abalear as pólas dos castiñeiros. Os corvos e as pegas observaban indiferentes o caer da tarde. E do traballo, tiñamos a metade: un carro e medio de folla e un bo saco de castañas. O resto era todo medo, medo ó misterio, medo a non se sabe que. Algúns colleron tanta medoña que, por se acaso, saíron a fume de carozo camiño da Ziralla. Quedamos o Migueliño e máis eu, un pouco por necesidade e outro tanto por darnos de valentes.

-Son uns cagados. Non saben que O home do saco só leva ós nenos malos. Migueliño, ¿ti fuches bo esta semana? 

-Si. Souben as leccións na escola e axudeille ós meus pais no que me mandaron. Deixeiche os contos e estou canda ti collendo castañas... Penso que iso é ser bo, ¿non?

- Si. Eu tamén fun bo. ¿Sabes?, o home do saco non vai vir por nós.

-Tes razón, Cibrán. Se cadra está a esperalos a eles na revolta do Coíño. Estalles ben, por medricas. ¡Non valen un peso!

Ningún bispo lle ten medo a un cura. Estas palabras podían ser as apropiadas para expresar a nosa situación de tranquilidade. Así estivemos uns minutos, apañando castañas e xuntando folla, coma se nada, sen saber que de ocorrer algo, estaría todo por chegar.

-Migueliño, ¿de verdade que ti non tes medo?

¡Vaia pregunta! Todos os que fomos nenos naqueles anos tivemos medo, medo de cousas distintas, pero medo. Medo ó lobo, ó home e á mestura dos dous, medo á noite, ás sombras, a calquera tolo que andase polos camiños a pedir esmola. E medo ó Home do saco. Pero, se cadra, e sin darnos conta, queriamos xogar a ser valentes, tan atrevidos coma os nenos do conto que foran ó pazo para descubrir a pantasma. Todos os rapaces xogamos a ser heroes algunha vez. Eu, por exemplo, sempre quixen xogar a ser o Capitán Trueno.

O Migueliño empezou a abrir ourizos coas chancas facendo un ruído apagado que case non se oía, se cadra por medo a non molestar a non se sabe que espírito do bosque. Eu recollía nas castañas e cada pouco cambiabamos de turno no labor. O sol estaba a piques de irse nun devalo outonizo sabe Deus a onde. Pasaba das seis e xa tiñamos outro medio saco de castañas e case outro carro de folla. Traballamos a conciencia, sen descanso, que como dixo moitas veces un tío meu de Turzás e padriño, “o traballo dos rapaces é pouco e o que o perde, un louco”.

-Xa está, Migueliño. Acabamos este recuncho e ímonos. Hoxe traballamos dabondo.

-Penso que si.

Cargamos os dous sacos de castañas no burro Silverio e empezamos a andar. Cando deixamos o souto oíase un ruído sereno de gotas de choiva espida, comedida, coma se a orballada non quixese deixar na terra máis frescura da que xa había. O aire quedara en silencio, de súpeto. E a lúa axexaba desde as alturas dun ceo gris, case metálico.

Marchamos falando de cousas sen importancia. Penso que o fixemos así para non falar do medo, que, seguro, era no que iamos a maquinar, inconscientemente. O medo, sempre o medo presente. E de noite, na súa versión dun home cun saco ó lombo, podía aparecer en calquera intre. Era o conto máis repetido nas infancias de aqueles anos.

No lugar coñecido como o Alto do Coíño os nosos camiños habían tomar vieiros diferentes, para desgracia dos dous. Migueliño ía para a aldea de Meire, máis alá de Abuín, e eu para a Acearrica, na beira dereita do Arnoia, fronte do muíño.

-Migueliño, ¿tes medo?

-Algo si. Pero xa levo este pao canda min.

-Non teñas medo. A fantasma do meu conto non vai vir.

- Xa, pero por se acaso…

-Eu tamén vou coller un pao Os paos son como a vara de vimbio de don Camilo, axudan a aprender as leccións.

-Si. Os paos poñen moito respecto.

-Claro. Ata mañá, Migueliño.

-Ata mañá, Cibrán.

O Migueliño era un neno de rostro alongado, de corpo grande e andar lento, tiña os ollos case encarnados, seica por mor duns estraños picores que tivera cando aínda fora máis neno. Era bo como o pan, tan bo que por ser desta maneira moitas veces tivo que pagar o prezo que pagan os que nunca devolven un golpe. Aturaba a desgracia coma un estoico e na escola sempre foi dos máis listos. Quíxenlle con amor de irmán. E sei que poucas veces na súa vida tivo tanto medo como o da noite aquela cando marchou só para a súa casa. Foi un medo coma o que tiven eu e que non escribo. Noteillo na despedida. Estas cousas vense nas persoas como se ven os ollos, o pelo, as risas ou as bágoas.

A lúa aínda se deixaba ver, por momentos, e as nubes eran a cada paso máis escuras e viñan máis cheas de contos de medo. O camiño estaba embulleirado e o burro Silverio andaba de mala gana. Os burros eran moi tercos naqueles anos, coma o medo.

Á altura do piñeiral a confusión deu un cambio tan brusco coma inesperado: a lúa encheu de claridade todas as negruras da noite, de tanto medo que o luar empuña respecto. E máis se ó chegar ó ramal que vai ó río encontras unha sombra que fai, polo menos, por sete da dun. Un home ía polo meu mesmo camiño, a varios metros de min. Levaba canda el un saco ás costas, moi grande e remendado, e camiñaba con présa. Seguino a certa distancia pisando os charcos todos sen quitarlle ollo. Non lle quitaría a vista de enriba aínda que me puxese coma un pito de mollado, ningún dos dous ollos. A suor corríame polas fazulas e caía pingando polo nariz, despois entraba nos beizos e enchíame de amargo salitre. Armado do valor que seguramente nunca máis tiven na vida, a miña única idea era seguilo, seguilo a onde queira que fose, así chegase á fin do mundo aquel maldito co seu saco ás costas. Que oportunidades así só se presentan unha vez na vida. Estas cousas sábense, teñas dez anos, trinta ou cento dous.

Chegamos ó cruce que colle cara o dolmen do Arnado. O home virou á esquerda. ¡Nai que o pariu! ¡Era o camiño da miña casa! Baixamos a costiña, non máis de cen metros, e antes de chegar á ponte do Arnoia, abriu a cancela da finca e entrou na miña propiedade como se fose un predio seu, coa mesma pouca vergoña que podo ter eu cando vou á casa de Migueliño. Ver para crer. O home do saco ía dereito a por min, ou o que é peor, a pola miña irmá, Elisa. Non, por ela non podía ir, só tiña dez meses e ese tempo non dá para ser malos na vida. Ía por min, seguro, porque na miña casa eu era o único rapaz. A cousa era de prognóstico reservado.

Menos mal que mexara antes de saír do souto, e, con licencia, tamén cagara pola mañá. De non ter sido así as cousas, o estropicio no pantalón podía custarme un bo desgusto diante da miña nai. De calquera xeito, a idea de verme un unto colgado dun lareiro fíxome tremer as pernas coma xuncos abaneados polo vento. Tráxico final para un neno de excelentes notas no colexio e algunha que outra historia para escribir. Desgracia miña. E manchei un chisco os calzoncillos, foi inevitable. Despois, nun intre de lucidez, pensei: “Non pode ir por min, nin pola miña irmá, nin por ninguén. O saco vai cheo, non sei de que, pero cheo.” E de seguido veume outra: “Non vai por nenos, lévaos para esconder na finca. Seguro.” Se había máis suposicións non cheguei a cavilalas, que un pode volverse tolo cando pensa demais.

Pensei en pedir socorro, berrar polo meu pai, pola miña nai... pola Garda Civil. Si, pero ó oír os meus berros O home do saco fuxiría sen que ninguén o puidese pillar e eu quedaría sen saber do seu misterio, a onde levaba os nenos. Vaia lío, tremendo cando non se sabe que facer diante dun apuro. Entón decidín xogar a ser un campión, un atrevido, un valente, ou máis aínda, un heroe coma calquera dos nenos protagonistas de El fantasma del palacio de Garaña. Sería un neno ilustre e famoso que había ter un monumento na Praza da Vila, ou na Alameda, a carón da estatua do Padre Feijoo. ¡Miúdo honor! E os pícaros todos do mundo habíanme mandar cartas e regalos, doces, caramelos, e felicitacións en inglés por telos librado do temible, asustador e nunca visto, Home do saco.

A finca era grande, e a casa, máis. Contra a cara do río estaban uns penedos moi altos, e entre eles, covas misteriosas, estreitas e escuras, unha delas tan longa que nunca eu nin ninguén dos meus amigos lle vimos o final, nin sequera en tantos xogos que alí tivemos. Ademais, tiña unha lenda de sapos xigantes e serpes, tan terrible, que nin me atrevo a contar.

O home do saco foi dereito cara os penedos. Xa o imaxinaba. E para desgracia miña naquela hora, ou para ben, se as cousas se miran desde outra perspectiva, os cans non estaban na finca para protexerme. Ou se estaban, non ladraron, que para o caso vén sendo o mesmo. Todo era silencio, un silencio que multiplicaba por cinco o das rúas da Ziralla.

Nos baixos da casa acendeuse a luz, seguro que a miña nai ía preparar a cea e que o meu pai empezaba a escoitar na radio o parte das nove. Atara ó Silverio nunha árbore e eu agachárame detrás doutra. Outras árbores fixéranme perder a pista do home aquel de untos, manteigas, sacos e da nai que o pariu. E xa non sabía para onde collera. Podía ir cara os penedos, á xesteira, á caseta do can... ou ter un escondite subterráneo debaixo do río, como tiñamos os nenos nas fantasías do castelo. Calquera cousa. Estiven así uns minutos, longos como a cova esa que dixen que nunca souben onde remataba. Entón, unha conversa inesperada, reclamou a miña atención.

-¡Ai que carallo! Díxenche ben claro que eran dous mortos e un vivo.

-¿E que máis ten? Matas un e asunto arranxado.

Repetiuse a mesma primeira voz, recalcando, de vagar, a cuestión numérica.

-¡Dous mortos e un vivo!, ¿é tan difícil de entender?

-Non, pero deixa de baduar. Eu entendín dous vivos e un morto. Calquera se equivoca.

-Ti entendes o que queres e o que non... O mesmo fixeches co Aniceto de Vilar.

-Pepe, para o carro. O do Aniceto é outro conto. É zarabeto e tatexo, e así non hai Dios que o entenda. Ben sabes como fala ese pelandrán...

-¡Boh! Es un trambainas. Anda, déixao, agora xa non ten arranxo. Pero para a próxima vez pon máis atención nos encargos.

¡Arre carallo! É ben certo que a realidade supera sempre a fantasía. O home do saco traía á miña casa nenos vivos e nenos mortos, así, tan campante. E o meu pai negociaba con el coma se aquilo fose unha feira. ¿Sería posible? Tiña que ser, porque o estaba escoitando e case vendo, e porque acababa de caer da burra: os irmáns Sotelo, dos que dixera o Urbano que estiveran a piques de ser roubados polo Home do saco, eran fillos do señor Aniceto de Vilar de Flores. O asunto cadraba. E o meu pai, pagaba.

-¿Canto che debo?

Botei a correr cara a cancela da entrada, fuxitivo da miña propia existencia, renegando de min e dos meus. Ía tan tolo que non reparei na fochanca que había á altura do pozo. E dei cos fuciños contra uns cañotos de verza, peor aínda, partín dous dentes ó bater contra unha pedra e torcín un nocello. Doíame tanto que non me podía mover. Só puiden agacharme detrás do pozo, esconderme ben porque O home do saco xa collera o andante para irse da miña casa. Camiñaba de vagar, co saco baleiro ó ombro, e daba a sensación de ir contando nos cartos. Vese que para el a noite era máis clara có día.

A lúa ía e viña entre as nubes, nubes grises que tapaban a maior parte do ceo. Ogallá me puidesen agachar tamén a min.

Xusto á altura do pozo, aquel home de tantas historias da infancia, parouse. Sacou da zamarra un pito e prendeuno cun chisqueiro que se encargou de avivar un pequeno golpe de vento. Axudado por un extraordinario raio de lúa que se deixou caer sobre el, sobre min, case misteriosamente, vin como pasou a man esquerda dúas veces pola cara e empezou a andar. Era alto e mouro, cos dentes revirados e os ollos brillantes. Os brazos eran tan longos que se os estirase habían chegar a onde eu estaba con pasmosa facilidade. O aspecto coincidía plenamente coa imaxe que del tiñamos todos os rapaces do mundo. Debuxo e fotografía eran a mesma cousa.

Eu coñecía aquela cara, tanto, que na miña cabeza xa non collían dúbidas. O tipo facía un home que era moito conto, había que velo. E os que dicían que mesmo comía ós nenos, non estaban moi desencamiñados. Era persoa de moita comida, a fartar. Na miña casa vino papar un día catro perdices e unha ducia de filloas con mel, iso si, logo de merendar sete chourizos e un anaco de xamón que me daría a min para as merendas todas de tres semanas. Noutra ocasión mandou ó bandullo, antes de que as campás de Santiago deran a media das dúas, unha ducia de ovos cocidos, unha lata de sardiñas de cincocentos gramos e media bóla de pan centeo, sen contar os dous litros de viño que nunca perdoaba. Así era aquel Home do saco, un tipo de mentira pero que era real. E foi por isto que me desilusionou. Xa metidos no allo, eu quería outro, menos coñecido e máis terrible, un de verdade, que fose tan certo coma o dos contos cos que nos asustaban os nosos pais para ser bos.

El foise e eu saín do meu escondedoiro, con dificultade polo golpe na caída. Estaba tan apampado e doído que nin sequera me decatei da presencia da miña nai, que fora acompañar a aquel home ata o portalón da finca.

-Neno, ¿que fas aí? Hai máis dunha hora que xa tiñas que estar na casa. Anda, vaille axudar ó teu pai a matar un cabrito.

-¿Un cabrito? -preguntei sen acabar de saír do meu pasmo.

-Si, ho. O pai de Migueliño trouxo tres cabritos pero enganouse, e no canto de traer dous mortos e un vivo trouxo dous vivos e un morto. Agora hai que matar un. ¿Non sabes que mañá é día santo e veñen os avós e os tíos para facer unha festiña polo premio que che deron na escola? Supoño que convidaches ó Migueliño...

-Si, si, convidei.

Miguel Conde Ballao, era Migueliño para todos. E, ¡cousas da vida!, O home do saco era o pai de aquel rapaz, aquel amigo meu da infancia co que tanto xoguei, que tanto quixen e que tan bo era, o mellor amigo en moitos anos.

Deume moita pena ver como o meu pai se puxo a matar aquel cabritiño tan bonito. Eu quería ter dous para que xogasen un co outro, como eu había xogar coa miña irmá cando fose grande. Pero non me quixeron escoitar. Entón comprendín que os sentimentos dos maiores case nunca coinciden cos dun neno, nunca.

A miña irmá, Elisa, durmía placidamente mentres unha man a bambeaba no seu berce de bordes altos e laciños de cor rosa. Tomei unha taza de caldo a carón do lume da lareira e marchei á cama. Púxenme a ler un dos tebeos de Migueliño, pero só podía pensar na figura do Home do saco, sen dúbida o personaxe máis coñecido da mitoloxía infantil. Eu vírao aquela noite co seu aspecto de mendigo e camiñando cun caiado, cos seus brazos longos e cos dentes revirados, coa boina negra, saco remendado e cunha botella de purrela no peto dereito do gabán. Vírao grande, infindo coma un xigante, pero era un individuo da rúa, xente corrente, un de tantos que anda pola vida á precura dun xornal, pan, ser, calquera cousa menos entrar nas habitacións dos nenos pola noite, collelos e marchar con eles a eses lugares descoñecidos que se contan na súa lenda, tantas veces oída a carón das lareiras en noites de invernía e lúa chea.

Xa era noite pecha. A choiva repenicaba nas tellas e o río íase cheo de auga diante da miña casa. A lúa era un queixo durmindo nun colchón de nubes grises somnámbulas polo ceo.

Empecei a soñar, e nos meus soños comprendín que a miña irmá, Elisa, non viñera ó mundo polo milagre da cegoña, que na cova dos penedos non había sapos xigantes e que a pistola de estraloques que aínda tiña do último Nadal, tampouco ma trouxeran os marabillosos Reis Magos. Tiña que ser todo conto e invención, tan mentira como que O home do saco era unha trola, a máis grande que tivemos os nenos de aqueles anos.

No día da festa veu Migueliño. Non lle dixen nada, nin a el nin a ninguén. Calei, un día, un mes e unha vida, ata hoxe, que me deu por escribir aquela anécdota neste relato. Sei que Migueliño e os outros, co tempo, tamén acabaron por entender que O home do saco formaba parte do libro de mentiras de aquela España que me tocou vivir na Ziralla, de pizarrín e silabario, de fame, rosario, catecismo e catro misas entre San Benito, San Pedro, San Esteban e Santiago, máis outras catro que se perderon entre Santa Clara e Santa María de Vilanova, igrexas todas da Ziralla. O que nunca souben é como aqueles nenos fixeron para descubrir a falsidade de aquel home, o do saco.

Félix Cid Conde. 2006.


Escrito por Justo, el Miercoles, 29 de Diciembre 2010
Regreso
Print this Page

Enviar a un amigo

 

 

 

 
Musica

Copyright ©2003-2007 IBERSERVERS - Bienvenida -
Aviso Legal