Noticias

   
 

 

Esta página se actualiza periodicamente con las noticias relacionadas con el Certame Literario de Piñor.

Te recomendamos que visites esta sección si quieres estar puntualmente informado.

 
Presentación Presentacion
Escuela de Música
Banda de Música
Charanga dos Escachapeitos
Majorettes de Ourense
Corales
Rondallas
Bandas y Grupos De Gaitas
Otros Grupos
Noticias
Galería de Fotos
Consultar actuaciones
Descargas
Enlaces
 
A PERLA
certame

A PERLA

(1º premio na categoría B -mozos de 16 a 19 anos-. Ano 2000)

“Atados a el, os dous cadáveres pregaban por obter rescate;
pregaban aínda estando mortos. Os berros dos mortos son
en verdade terribles. Hai que tratar de non oílos”.
(Philip K. Dick “Sivainvi”)

Amañece. O mar ten a cor borrallenta da mera húmida e mesta que se vai retirando pouco a pouco, ferida polas raiolas difusas do sol aínda pálido. A marea está baixa e o mar, no seu devalo, foi sementando restos por entre as pobres chalupas dos pescadores: feixes de argazos, cunchas, o esqueleto fráxil dunha gaivota morta. Polas rochas, picudas e negras, baixan xa as mariscadoras con tinallas de greba e queipos de vimbio, refucindo as mangas dos seus camiseiros brancos, mentres o vento lles xoga coas saias encarnadas; as súas voces, que feren o aire coma chíos de gaivota, falan do traballo e dos nenos, falan de fame, de soidade, de amores embarcados moitas leguas mar adentro. O Capataz obsérvaas en silencio, dende a praia, debruzado na amura dunha das chalupas coma no peitoril dunha fiestra; fuma en cachimba un tabaco mesto e fedorento, e ten esa mirada diáfana, espello de ondas e encaixes de xerfa, que teñen todos os mariñeiros. O Capataz, mentres mira ás mulleres dos outros, acórdase dunha moza garrida de cabelos mouros e beizos quentes, acórdase do meniño, tan espelido, a ollalo sempre todo cos seus grandes ollos lerchos. E morde con carraxe a madeira da cachimba, intentando afastar de si toda a dor deses recordos.

Están a fuxir os derradeiros farrapos de brétema e o Capataz albisca a figura derreada do Camisas que baixa esvarando polos callaos. É o Camisas un homiño outo e trigueiro, de membros fracos e ollada amancelada e fuxidía; gasta chaleque de pano, curto de máis, e camisa rendada, branquísima polos coidados da súa muller, a lavandeira. O Capataz saúdao a penas e comezan entrámbolos a empurrar a “Xoana”, a chalupa zarrallada que escorrega mansamente pola tona urizada de escuma. O Capataz tenlle desprezo ao Camisas; tenlle desprezo polo seu falar tatexante e porque sempre mira de esguello. O Camisas, pola contra, ao Capataz tenlle respecto, máis que nada polas falas roucas e pola mesta barba ensarillada. Nunca se levaron ben ámbolos dous, malia seren compañeiros de faena, pero hoxe, rompendo o costume, o Camisas escomenza a falarlle ao Capataz e as súas verbas soan coma o retrouso dengueiro dunha sinfonía, acompañadas polo son efervescente da auga e pola percusión uniforme dos golpes do peltre. O Camisas conta que ten a filliña pequena, feituca e linda, ás portas da morte, como consecuencia dunhas malas buxigas que lle deron e que lle van quitando a color, que a van murchando pouco a pouco. O albeite, que é veciño deles, pasou a ver á rapariga e dixo que as buxigas son cuspidiñas ás que lles saen ás vacas nos ubres antes de morreren cando teñen mal parto; tamén dixo que el non llas sabe quitar; o que sabe é don Ramón, o médico de Redondela, que ten moita ciencia para facer operacións e sangueiras. “Pero o médico de Redondela é de pago e nós non temos cartos”, di o Camisas, e crébaselle a voz mentres fala, e ten a face esbrancuxada, de olleiras violeta e beizos entumidos.

O Capataz non desapega os ollos das faíscas brancas que o peltre vai erguendo ó se afundir na auga maina. El tamén ten os seus problemas. Todo o que agora está pasando o Camisas pasouno el xa, por partida dobre, ademais. E agora, aínda por riba, véñenlle os do fisco con demandas e ameazas porque non ten cartos abondo para paga-los trabucos. Tres avisos lle mandaron xa, advertindo que se non pagaba, iríano buscar e levaríano preso.

O sol vai subindo e soergue reflexos de prata dos emplastros ferrados da “Xoana”. Déixanse ver, escuros e disformes, os Rochedos da Mantenza, case por tras da Illa de San Simón, que mostra un verxel luxuriante e vizoso arredor dos muros do Cárcere. Ó lonxe, outas e dondas coma ventres preñados, as Cíes. O Camisas ergue a cabeza e di que ogallá o levaran preso a el se con iso sandaba a súa filliña, a súa rapariga bonita de olliños lerchos e vivos. O Capataz, nunha arroutada súpeta, dille que qué saberá el, que cale dunha vez porque as súas desgrazas non son nada comparadas coas que el pasou, que el tamén tivo unha vez un meniño de ollos lerchos e vivos, e se pensa que lle vai deixar cartos está moi trabucado, que cada un mira polo seu. E guinda de lado unha cuspidela sanguiñenta que tarda en confundirse coas burbullas da xerfa. O Camisas baixa a cabeza e di que el non é ningún esmolante. Unha das illargas da chalupa bate xa cos Rochedos da Mantenza e os homes deixan as disputas e melancolías para, espidos de medio corpo para arriba, escomenzaren a faena.

Os veciños de O Viso, de A Teixeira, de Soutoxuste, do Outeiro das Penas e mesmo algúns de Arcade, fan turnos nas feiras de entre semana para iren ós percebes ós Rochedos da Mantenza; van en parellas porque nos Rochedos non hai lugar para máis de dous homes, sitos de pé un a carón do outro, e van alá porque en ningures hai tanta fartura de bichocos: mexillóns, navallas, berberechos e, por suposto, percebes -tan cobizados nas mesas de encaixe do señorío- que trepan uns por riba dos outros coma se naquelas penas negras houbera unha poderosa imantación que os obrigara a fixarse a elas coas súas babas esbrancuxadas. O Camisas e mailo Capataz túrnanse para iren collendo os percebes: un deles, cunha corda arredor do van, mergúllase a rentes da pedra e vai sacando os vechos dos retrincos aceirados, desapegándoos cunha navalla afiada. O outro, de pé nas rochas, ten man do cabo da corda por se vén algunha onda forte que ameace con marchar co compañeiro. Logo, cambian.

Vai pasando así toda a mañá e parte da sesta, e cando o sol está xustamente por riba de San Simón, e as saquetas de tea de rede cheas de percebes e mais duns cantos caranguexos de patiñas de nacre, escomenzan a cargar a chalupa para voltaren. E entón cando o Capataz, que axota por se adivirtir ás gaivotas que se van pousando nas rochas, ve escintilar, no fondo dunha poza chea de auga media podre, unha mancha ondeante e grisalla: ¿unha vieira? Non ¡unha ostra!. O Capataz, marabillado de atopala en semellante sitio, introduce o gume da navalla por entre os labres ensapiñados que se resisten a penas. Dentro, entre o mucus pegañento do bivalvo, destaca o brillo de nacre dunha perla de forma ovoidea, do tamaño dun garavanzo grande.

O Capataz ceiba un forte orneo ensinando as xencivas sanguiñentas. O Camisas palméxalle as costas e di: “Ala, xa poden foderse os do fisco”, e o Capataz mírao, e asómbrase de que non haxa rancor na face aluada do Camisas, nin envexa, sequera. O mar segue calmo coma unha balsa de aceite e a “Xoana” esvara coa mesma facilidade de sempre, malia ó peso que leva agora. O Capataz fai xirar a perla entre dous dedos, deixando que o sol a faga coruscar coma un diamante; e pensa que ogallá puidera ensinárllela ó meniño.

O Camisas ten a caluga encollida e grosas gotas de suor esváranlle polo pescozo. O Capataz, cando aínda o era, e tiña traballo, cartos e saúde, quixo facer do meniño un home afouto e sen medos, pretendeu obrigalo a soporta-la dor estoicamente, intentou ensinarlle a ama-lo mar, e a primeira vez que o levou á praia, e lle meteu os peíños na beira escumosa, o meniño aínda non cumprira seis meses. (A terra vese xa nitidamente, diminuída pola marea alta; outros pescadores retornan tamén, coas redes e os queipos cheos ou baldeiros, e saúdanse entre si con berros fortes). O Capataz quería que o meniño adeprendese a nadar antes de cumprir os tres anos. “Mira que é moi pequeno”, dixera a súa muller -moza garrida de cabelos mouros e beizos quentes-; pero o Capataz batera co puño pechado enriba da mesa e ela calara. (Albíscanse os primeiros tellados da aldea mariñeira tralos rochedos. Escóitanse uns sons graves. ¿Tocan a morto? Non, non, é que están chamando á novena). O Capataz recorda os ollos arrepiados do meniño, a se afundir nas ondas, e vénlle de novo ó nariz o cheiro do incenso e das candeas, e ve de novo o cadaleito branco camiño do cemiterio. (O Camisas ten brancos os nocelos da man que apreixa o remo). O Capataz recorda outro cadaleito, de castiñeiro esta vez, e dentro o corpo terso da muller, bela e garrida, cos lindos beizos xa e para sempre conxelados.

Os homes poñen pé en terra. Baixando polo camiño que leva da aldea á praia, veñen dous señoróns con chapeus e garabatas, vestidos de negro coma dous corvos. “Velaí os do fisco”, di o Camisas dándolle co cóbado ao outro, que, sen embargo, non os mira. “E velaí a túa señora”, di o Capataz acenando cara á lavandeira que se achega pola praia. Home e muller fúndense nunha apreta e a lavandeira di que a nena segue igual e que don Ramón, que está na aldea visitando, di que el sabe operar as buxigas, pero que lle teñen que pagar por adiantado, que xa está farto de lle fiar ao populacho. (O Capataz fíxase nos do fisco que xa están de pé enriba das rochas, xogándolles o vento cos rabos dos levitóns).

A lavandeira, de guedellas roxas e mans inchadas, case sen unllas, ten a mesma mirada que tiña a Xoana moitos meses atrás, os ollos da lavandeira expresan o mesmo ca expresaban os da muller do Capataz tras lle morrer o filliño afogado, denantes de se pendurar ela da mazaira da horta do crego. O Capataz mira outra vez ós do fisco, que acenan cara el como dicindo: xa te pillamos; ímoste trincar ben. O Capataz toca ó Camisas no ombreiro e dille ó ouvido: “Vaite sandar a filla”. Despois dálle a man e bota a andar cara os do fisco.

Ao Capataz levárono preso. Levárono preso por non ter cartos para paga-los trabucos. Levárono preso entre os dous señoróns do fisco, coas mans amarradas cunha corda por tras da res. O Camisas quedou chorando, de dor e agradecemento, mentres sostiña na man o que o Capataz lle dera: unha fermosa perla de forma ovoidea, do tamaño dun garavanzo grande, que coruscaba coma un diamante na súa palma chea de bochos.

Beatriz Lorenzo López, de Ourense. Ano 2000.


Escrito por Justo, el Jueves, 29 de Julio 2010
Regreso
Print this Page

Enviar a un amigo

 

 

 

 
Musica

Copyright ©2003-2007 IBERSERVERS - Bienvenida -
Aviso Legal