Noticias

   
 

 

Esta página se actualiza periodicamente con las noticias relacionadas con el Certame Literario de Piñor.

Te recomendamos que visites esta sección si quieres estar puntualmente informado.

 
Presentación Presentacion
Escuela de Música
Banda de Música
Charanga dos Escachapeitos
Majorettes de Ourense
Corales
Rondallas
Bandas y Grupos De Gaitas
Otros Grupos
Noticias
Galería de Fotos
Consultar actuaciones
Descargas
Enlaces
 
VIDA E FORTUNA DE ARSENIO FONTES
certame

VIDA E FORTUNA DE ARSENIO FONTES

(1º premio na categoría A –maiores de 19 anos-. Ano 1999)

Arsenio Fontes, que xa finou hai moitos anos, foi un home nado nesta parroquia de Riocaldo que, dende pequeno, axudou ó seu pai, que era enterrador. E posiblemente pola experiencia adquirida, o noso home tornouse nun mozo afouto e dedicouse a darlles terra ós corpos dos defuntos da nosa bisbarra. Tiña trinta anos e xa vos sabía máis ca ninguén por esta zona sobre os mortos. El podería dicirvos, previo pagamento dunha certa cantidade de diñeiro, canto tempo tardou en abandona-lo seu corpo a alma dun dos da vosa familia. Mesmo era coñecedor das almas en pena que habitaban no adro da igrexa e que poderían ser redimidas do seu pesar coas preganzas dos seus parentes. O demo do home sabía tanto que o señor crego, con quen compartía as noites de esmorga, resolveu ensinarlle unhas poucas letras para que puidese escribir un breve tratado no que referiu tódolos seus coñecementos sobre o peculiar oficio ó que se dedicaba. Foi así como o Arsenio, o Cabezón do Outeiro, que así o chamaban os veciños do lugar, rematou en pouco menos de dous meses un pequeno volume que entregou ó señor crego, e que este, pola súa parte, enviou á capital da provincia para que o examinase o señor bispo.

Contaba o tío Queitano, que aínda coñeceu ó Arsenio, que era este un lacazán de moito coidado e que empregaba a súa intelixencia en facer pouco dos demais. ¡Que nesta vida sempre haberá quen pretenda aproveitarse das xentiñas inocentes e analfabetas...! Pois si... ¿Por onde é que iamos? Deixa, que xa o lembro. O home este labrou, ó pouco de entrar no oficio, unha pequena fortuna coa que puido proporcionarlles unha grata ventura ós seus. Foi por iso, e non por herdanza algunha, como aseguraba o Trangallán, que o Arsenio non emigrou co seu irmán para o Brasil. Porque, como volo poderán asegura-los poucos vellos daquel tempo que aínda viven, este home destacaba pola súa fantasía desmedida. Pasou toda a mocidade engaiolando ás mozas nos fiadeiros co conto aquel de que ía marchar para a Arxentina. E nin tan sequera sabía onde caían aquelas terras ás que aludía. ¡Vaites, que lingua tiña! A narrar historias ó pé da lareira acompañado por unha garrafiña de tinto e duns chouriciños de compango, non había outro coma el.

O Arsenio, como vos digo, fíxose rico por medios de dubidosa rectitude. Ás xentes deste pobo meteulles un medo tal no corpo que ninguén se atrevía a saír da casa despois de que o reloxo da igrexa dese as doce badaladas da noite. E se por calquera causa alguén tiña que abandona-lo fogar despois do solpor, sería acompañado por unha escopeta cargada. Máis dun se lembrará do que lle aconteceu ó Servando, que levou unha perdigonada no cu por conta de que o Ricardiño da Fonte o confundira cunha pantasma... ¡Esa si que vos foi boa, rapaces! E das mulleres mellor non falemos. Antano non vos eran coma hoxe, valentes e coraxosos coma o que máis. Naqueles tempos eran máis ben faltas de resolución, sempre sometidas ós despóticos designios do cabeza de familia, sen posibilidades de réplica. As mulleres escoitaban e calaban. E no tempo en que o Arsenio encomezou a publicar polo lugar adiante que a Santa Compaña andaba na procura dalguén que levase a súa cruz de pau, as pobres mozas, nais e avoas da parroquia deixaron de visita-lo camposanto para pregar polos que marcharan.

Si, tedes razón. Isto todo foi unha leria que argallou o Cabezón para poder remover segundo o seu gusto nos caixotes dos mortos. Ó chega-la media noite, amparándose na escuridade, saía o Arsenio da casa cun facho na man e marchaba ó camposanto. Como sabía quen descansaba debaixo de cada lousa e as pertenzas que o acompañaban na eternidade, abría os cadaleitos e pescudaba entre os ósos. Alí deu el con arxento en moeda que tirou das faldriqueiras furadas dos esqueletos, alí conseguiu facerse con reloxos de pulso, aneis, argolas de ouro e cadeas que arrincou do pescozo espido dos defuntos... Todo aquilo reportoulle ó Arsenio un gran beneficio que o fixo sospeitoso de recorrer a medios pouco lícitos para gaña-lo pan.

Contaba o tío Miguel da Veiga que ó seu curmán, o fidalgo Don Rodrigo Suárez, coñecido persoeiro destas terras, lle deron terra unha tarde de Nadal, sábado. Resulta curioso, permitídeme esta breve paréntese, ver como o azar se comprace en brincar coas datas e coas horas dun xeito tan macabro. ¿Non credes tal cousa? Ben, pois voltemos ó noso. O fidalgo marchou para o alén coas súas mellores roupas: un traxe de suave pano, que daba gusto aloumiñalo e que fora encargado ó mellor alfaiate da capital da provincia. ¡Malia o traxe! ¡Quen apañase un igual! Pois ollade como era o Arsenio este que ó domingo que seguía apareceu na misa das once vestido coas calzas, a chaqueta e mailo chapeu de Don Rodrigo. ¡Miúda se formou na igrexa! ¡Como latricaban as mulleres sobre o home da Portuguesa! Ó veren que o home entraba así vestido na casa de El Señor, as catro lingoreteiras de sempre deron en falar sen medo a ser escoitadas.

O enterrador tentaba comportarse con indiferenza, ata que no remate, estoupou. Determinou pois intervir na discusión que mantiñan as outras sobre a súa elegante indumentaria. Alancou cara elas e díxolles... ¡Agardade un intre, que se me foi o santo ó ceo! ¿Como era aquilo...? Hmmm ... Ah, si, si... Díxolles:

-Bos días, señoras. Sen querer faltarlles ó respecto, lembrareilles que na casa de El Señor non están vostedes autorizadas a falar nese ton en contra dun veciño. Ben sei eu que estaban a darlle á lingua sobre o modo en que me fixen con este traxe, ¿non é? Escoiten, entón, o que me aconteceu onte pola noite...

“Ía eu pola congostra do Outeiro. Serían preto das doce, mais aínda debía faltar un cuarto para que a Santa Compaña encomezase o seu paseo nocturno... De súpeto, escoitei ós cans do lugar ventando a morte. Si, si, a morte. Ben saben vostedes o que iso significa. Foi entón cando voltei a cabeza e, alá ó lonxe, subindo detrás miña, albisquei unha multitude de esqueletos e un home vivo portando unha cruz. Subiume un calafrío polo lombo ó ver aquela procesión. O rapaz que viña diante era o fillo da Perpetua, que din que leva moito tempo enfermo por mor dunha infección que sofre dende que atopou á Santa Compaña cando regresaba á casa dun fiadeiro. Eu non podía fuxir. Houben de me cagar polos pantalóns abaixo, con perdón da súa cara. A burra estaba cansa e non daba camiñado máis apresa. E a Santa Compaña... ¡achegábase! Apeeime da burra e acocheime detrás dun penedo. Ó pouco tempo escoitei que alguén dicía: “Aquí cheira a home vivo. E non debe andar lonxe, que o vento arrastra o seu cheiro”. Eu, entre o medo e o frío, tremía máis do que nunca tremera en toda a miña vida. Foi entón cando outro dos membros da Santa Compaña falou así: “No es de hombre, que es de asno esa carne que vosotros oléis, mis amigos. Y aunque ésta es mi primera noche en vuestra compañía, bien puedo aseguraros que es cierto cuanto digo. Como buen hidalgo, soy capaz de distinguir entre el olor de una bestia y el de un hombre. No os llaméis a engaño con absurdas ilusiones. Hacedle caso a uno que estudió en la Universidad de Salamanca, en tierras de la noble Castilla”.

As mulleres ficaron abraiadas. Non se sabe se polo esforzo que realizara o Arsenio en falarlles un bo castelán ou pola historia que viña de contarlles. O enterrador, satisfeito, sorriu dicindo:

-Os outros fixéronlle caso ó Don Rodrigo. Ata o cacique que finou o mes pasado baixou a cabeza e seguiu as indicacións que o outro lle dera. ¡Os fidalgos algo especial han de levar no sangue! Eu erguinme e montei na burra. Ía marchar cando sentín unha man pousada no meu ombreiro. Vireime de contado. Alí estaba o señor do Pazo da Chaira. Saudoume e díxome: “Me has brindado un cómodo aposento en el cementerio y por eso he intercedido en tu favor, buen hombre. Ahora has de hacerme un favor...”. E preguntoume se tiña muller e fillas piadosas que lle pedisen a Deus pola súa alma. Resposteille que si tiña, que a miña dona non falta nunca á misa os domingos e festas de gardar, e que mesmo se dedica a vasoira-la igrexa no medio da semana. Entón, el solicitou que durante tres anos lle rezasen cada día tres Padrenuestros e outros tantos Credos polo seu descanso. Eu accedín, e el, para amosarme a súa gratitude, regaloume estas roupas, que pouco lle fan a un morto no outro mundo, onde non pasa frío ningún.

E así convenceu o noso home ás mulleres de que as roupas lle pertencían en xustiza. Ninguén se atreveu a discutir con el. Nin sequera o señor párroco foi quen de lle dicir que aquilo non podía ser así.

Deste xeito, o enterrador foi adquirindo grande sona por toda a provincia. De tódolos recunchos da nosa xeografía, incluídos os máis distantes, acudían xentes de toda condición a soterra-los restos dos seus no noso cemiterio. E o Arsenio non refugou aquelas oportunidades de aumenta-lo seu patrimonio, co que, en pouco tempo, mercou outra casa e moitas fincas da nosa veiga. As súas cinco fillas foron enviadas a estudar á capital, nun colexio de monxas onde lles ensinaron máis latíns cós que sabía o señor cura e máis sobre as enfermidades do que sabían o noso doutor e o albeite de Bubaces xuntos.

Ó morre-lo Arsenio, veu un enterrador a substituílo no seu traballo. Chamábase Xusto. Alugou un cuarto na nosa casa e viviu aquí uns cinco anos. Durante esta tempada tivo que enterrar ó señor crego, morto por unha pérfida pulmonía, a un meu irmán a quen levou un andazo ó pouco de nacer, e ata á muller do Arsenio, que disca a veu busca-lo home ó mes de falecer. E durante eses anos tamén continuou o Xusto cos costumes do seu antecesor no cargo.

O caso é que pasado ese lustro, unha mañá do mes dos mortos, o novo enterrador pagou o que debía na nosa casa e marchou sen dicir ónde. Á miña nai ofreceulle unha caveira que, segundo dixo, pertencera á súa familia por moitos séculos e que era, presumiblemente, a de San Marcos, o autor do segundo Evanxeo.

Curiosamente, aquel mesmo serán, o tío Feliciano veunos visitar e comentou que o sancristán descubrira catro ou cinco tumbas abertas e moreas de ósos no seu interior. Unha das tumbas era a do Arsenio e, ollade que cousas, din que lle faltaba a caveira. Resulta gracioso que o Cabezón perdese, no remate, a súa grande cabeza.

¿Como dis? Si, home, ¿e logo por que non cha ía deixar? A caveira do santo é aquela que está pendurada da parede. Esa mesma, pero cóllea con coidado, que che vai fuxir das mans... ¡Co grande que é!

Pablo Vázquez Pereira. Ano 1999.



Escrito por Justo, el Jueves, 29 de Julio 2010
Regreso
Print this Page

Enviar a un amigo

 

 

 

 
Musica

Copyright ©2003-2007 IBERSERVERS - Bienvenida -
Aviso Legal